Eerste keer ChatGPT gebruiken: zo begin jeLeestijd: maximaal 10 minuten

Eerste keer ChatGPT gebruiken? Dan is het lege invoervak vaak lastiger dan de techniek. Wat moet je typen? En hoe weet je of het antwoord goed is? Je hoeft niet eerst alle knoppen te begrijpen. In deze handleiding begin je met één kleine opdracht. Daarna stuur je het antwoord bij en controleer je wat je ermee kunt. Trek ongeveer vijftien minuten uit voor de oefening. Dat is oefentijd, geen belofte dat je daarna alles beheerst.

Eerste keer ChatGPT gebruiken: dit heb je nodig

Je hebt een telefoon, tablet of computer met internet nodig. Open je browser en typ chatgpt.com in de adresbalk. Voor deze eerste oefening hoef je niets te installeren of een betaald abonnement te nemen.

Kun je meteen een bericht typen? Dan kun je beginnen. Verschijnt er eerst een aanmeldscherm? Kies dan de beschikbare optie om in te loggen of een account te maken. Volg de aanwijzingen op het scherm.

Gebruik zonder account is op ondersteunde locaties mogelijk, maar niet voor iedereen onder dezelfde omstandigheden. Wil je gesprekken later terugvinden, dan is inloggen handig. Zonder account blijft je gesprek alleen tijdens de huidige browsersessie beschikbaar.

Laat extra functies voorlopig met rust. Je leert vandaag drie handelingen: iets vragen, het antwoord lezen en een vervolgopdracht geven.

Kies eerst iets waarvan je zelf het antwoord kunt beoordelen

Je eerste opdracht hoeft niet indrukwekkend te zijn. Kies liever iets kleins dat je begrijpt dan een ingewikkeld onderwerp waarover je niets weet.

Dat lijkt tegenstrijdig. Waarom zou je hulp vragen bij iets wat je al kunt? Omdat je dan kunt zien wat ChatGPT verandert, weglaat of toevoegt. Je oefent niet alleen met vragen stellen, maar ook met beoordelen.

Een korte tekst uit eigen aantekeningen is daarvoor geschikt. Denk aan een beschrijving voor een verenigingsactiviteit of een introductie bij een presentatie. Gebruik geen vertrouwelijke informatie.

Ons uitgangspunt bij WegwijsAI: begin niet met alles wat ChatGPT kan, maar met iets waarvan jij kunt bepalen of het gelukt is. Dat maakt je eerste ervaring overzichtelijker.

EERSTE-KEER-CHECK

Welke eerste ChatGPT-oefening past bij jou?

Beantwoord vier korte vragen. Je krijgt praktische tips en een oefenprompt die je zelf kunt beoordelen.

Vraag 1 van 4

Je eerste opdracht: maak van losse notities een korte tekst

Een vraag of opdracht aan ChatGPT heet een prompt. Meer hoef je over dat woord voorlopig niet te weten.

Probeer deze opdracht. De gegevens zijn fictief en bedoeld om mee te oefenen:

Maak van deze notities een korte aankondiging voor bezoekers van een lokale fototentoonstelling. Schrijf maximaal 80 woorden. Gebruik alleen de informatie hieronder. Zet ontbrekende gegevens apart onder ‘Nog invullen’.

Titel: Ons dorp in beeld.
Onderwerp: foto’s van straten en gebouwen, vroeger en nu.
Bezoekers mogen een eigen herinnering opschrijven.
Datum, locatie en openingstijden zijn nog niet bekend.
Toon: vriendelijk en rustig.

Klik op de verzendknop bij het invoervak. Lees vervolgens het antwoord zonder het meteen over te nemen.

Waarom deze opdracht meer richting geeft

‘Schrijf iets over een tentoonstelling’ laat veel open. ChatGPT moet dan zelf invullen voor wie de tekst is en wat erin hoort.

De uitgebreidere opdracht geeft een doel, een lengte en duidelijke grenzen. Daardoor kun je het antwoord ook concreet controleren: staat er een verzonnen datum in? Is het onderwerp behouden? Zijn ontbrekende gegevens apart gezet?

Meer uitleg geven is dus niet hetzelfde als moeilijker schrijven. Een paar gewone zinnen kunnen al genoeg richting bieden.

Wil je later andere opdrachten leren formuleren? Lees dan hoe je een goede vraag aan ChatGPT stelt. Voor nu houden we het bij deze ene oefening.

Wat doe je als het antwoord tegenvalt?

Een tekst kan netjes zijn en toch niet passen. Misschien klinkt de aankondiging als reclame. Of staat er een lange inleiding voordat duidelijk wordt waarover het gaat.

Begin dan niet meteen opnieuw. Geef in hetzelfde gesprek aan wat je anders wilt:

Maak de tekst minder wervend. Begin direct met wat bezoekers kunnen zien. Behoud alle feiten en houd ‘Nog invullen’ apart.

Deze vervolgopdracht verwijst naar de tekst die er al staat. Je hoeft daardoor niet alle notities opnieuw te typen.

Zeg wat er moet veranderen

‘Dit is niet goed’ vertelt weinig over het gewenste resultaat. Een concrete aanwijzing helpt meer:

Je eerste vraag hoeft niet perfect te zijn. Het leren bijsturen is juist onderdeel van het gebruik. OpenAI adviseert ook om een eerste antwoord te bekijken en daarna de opdracht aan te passen.

Een korter antwoord kan beter zijn dan een uitgebreider antwoord

Veel tekst oogt al snel als een uitgebreid resultaat. Maar als je alleen een aankondiging nodig hebt, levert extra uitleg vooral meer leeswerk op.

Vraag daarom niet automatisch om ‘meer details’. Vraag wat je mist. Bijvoorbeeld:

Maak duidelijk dat bezoekers zelf een herinnering mogen toevoegen. Voeg verder niets toe.

Dat is een tweede onverwacht inzicht: meer uit ChatGPT halen kan betekenen dat je juist minder tekst laat maken.

Neem dit fictieve praktijkvoorbeeld. Een medewerker van een klein cultuurcentrum moet een tentoonstelling aankondigen. De eerste versie klinkt enthousiast, maar belooft ook een feestelijke opening die niet is afgesproken. Ze verwijdert die belofte en vraagt om een rustige versie. Daarna controleert ze de tekst naast haar notities. Pas wanneer de ontbrekende datum bekend is, vult ze die zelf in.

De winst zit hier niet in blind kopiëren. Ze krijgt een beginpunt, maar houdt zelf de verantwoordelijkheid voor de boodschap.

Vijf opdrachten die je daarna kunt proberen

Kies na de eerste oefening één andere taak. Zo ontdek je wat bij je past, zonder meteen alle mogelijkheden te hoeven leren.

Het beoogde resultaat is steeds klein: een kortere tekst, een bruikbaar idee of meer overzicht. Dat maakt het makkelijker om te beoordelen of ChatGPT helpt.

Hoe controleer je of het antwoord klopt?

Een veelvoorkomend misverstand is dat een zelfverzekerd antwoord ook een betrouwbaar antwoord is. Dat klopt niet. ChatGPT kan fouten overtuigend formuleren en zelfs bronnen noemen die niet bestaan.

Controleer bij de tentoonstelling daarom drie dingen:

1. Feiten: zijn titel en onderwerp correct overgenomen?
2. Toevoegingen: staan er activiteiten of beloften die jij niet hebt genoemd?
3. Ontbrekende informatie: blijft duidelijk wat nog onbekend is?

Vraag eventueel:

Welke informatie heb je toegevoegd die niet letterlijk in mijn notities staat?

Dat kan helpen bij het nakijken, maar het is geen onafhankelijke controle. Vergelijk het antwoord zelf met je oorspronkelijke informatie.

Bij actuele gegevens, zoals openingstijden, controleer je de officiële website van de organisatie. Ook een genoemde bron moet je zelf openen en lezen. Wil je daar meer houvast bij? Bekijk onze uitleg over hoe je controleert of ChatGPT klopt.

Wat deel je liever niet tijdens je eerste gesprek?

Voor een eerste oefening zijn fictieve gegevens voldoende. Je hoeft geen echte documenten, namen of klantinformatie te uploaden om te ontdekken hoe het gesprek werkt.

Deel geen wachtwoorden, BSN’s of vertrouwelijke informatie van je werk. Alleen een naam verwijderen is bovendien niet altijd genoeg. Een combinatie van functie, woonplaats en een bijzondere situatie kan iemand alsnog herkenbaar maken.

Kijk ook bij Instellingen → Gegevenscontroles, of de Engelse benaming Data controls. Daar kun je beschikbare opties voor het gebruik van gesprekken voor modelverbetering beheren.

Die instelling uitzetten is niet hetzelfde als je gesprekken verwijderen. Het zijn verschillende handelingen. Houd je eerste oefening daarom eenvoudig én zonder gevoelige gegevens.

Je eerste sessie in 15 minuten: het stappenplan

Wil je niet alleen lezen, maar meteen proberen? Gebruik onderstaande tijdsindeling als richtlijn. Duurt aanmelden langer, neem daar rustig extra tijd voor.

1. Minuut 0–3: open ChatGPT. Log in als dat nodig is en zoek het invoervak.
2. Minuut 3–5: stuur de tentoonstellingsopdracht. Bewaar de oorspronkelijke notities.
3. Minuut 5–8: lees kritisch. Markeer één onderdeel dat je wilt veranderen.
4. Minuut 8–11: geef een vervolgopdracht. Verander bijvoorbeeld toon of lengte.
5. Minuut 11–14: controleer de feiten. Vergelijk beide versies met je notities.
6. Minuut 14–15: bewaar wat werkt. Kopieer de bruikbare tekst en je beste opdracht naar een eigen notitie.

Je doel is niet om zoveel mogelijk vragen te stellen. Je doel is om één keer bewust het hele proces te doorlopen.

Wat leer je van je eerste ChatGPT-experiment?

Maak de oefening meetbaar zonder er een wedstrijd van te maken. Schrijf vooraf zelf een korte aankondiging. Dat is je nulmeting. Vergelijk die daarna met de gecontroleerde AI-versie.

Dit is een invultabel voor je eigen proef, geen overzicht van uitgevoerde WegwijsAI-tests.

Beoordeel niet alleen snelheid. Een snel antwoord dat veel herstelwerk vraagt, is nog geen goed resultaat. En een tekst die jij prettiger vindt, is niet automatisch feitelijk beter.

Na je eerste keer ChatGPT gebruiken hoef je dus niet te besluiten of de tool ‘goed’ of ‘slecht’ is. Een nuttigere conclusie is: bij welke taak helpt dit mij, en wat moet ik zelf blijven doen?

Veelgestelde vragen

Moet ik betalen om ChatGPT voor het eerst te gebruiken?

Nee. Je kunt gratis beginnen met een tekstgesprek. Voor deze oefening hoef je geen betaald abonnement te nemen. Kijk pas later naar extra mogelijkheden als je weet waarvoor je ChatGPT gebruikt.

Moet mijn eerste vraag meteen goed zijn?

Nee. Begin met een duidelijke opdracht en lees het antwoord. Geef daarna één concrete wijziging door. Zo leer je welke informatie helpt, zonder eerst een uitgebreide promptgids te bestuderen.

Kan ik mijn eerste gesprek later terugvinden?

Met een account kun je gewone gesprekken in je chatgeschiedenis bewaren. Zonder inloggen blijft het gesprek alleen tijdens de huidige sessie beschikbaar. Kopieer een bruikbaar resultaat daarom ook naar een eigen notitie.

Begin met één resultaat dat jij kunt beoordelen

Je hoeft vandaag niet te ontdekken wat er allemaal mogelijk is. Eén tekst maken, aanpassen en controleren is al een volledige eerste ervaring.

Wil je daarna verder oefenen? In ons leercentrum over ChatGPT leren gebruiken vind je de volgende stappen, van voorbeeldvragen tot veilig gebruik.

Dit artikel is geschreven en gecontroleerd door Maarten en Sanne van WegwijsAI.