GPTs in ChatGPT: wat zijn het en wat kun je ermee?Leestijd: maximaal 10 minuten

GPTs in ChatGPT zijn speciale versies van ChatGPT die gemaakt zijn voor één duidelijk doel. Denk aan een vaste hulp voor teksten, leren, plannen, klantmails, recepten of werkdocumenten. Je hoeft dan niet steeds opnieuw uit te leggen wat je wilt. De GPT is al ingesteld op een bepaalde taak, toon of manier van werken.

Wat zijn GPTs in ChatGPT precies?

Kom je in ChatGPT de knop GPTs verkennen of Explore GPTs tegen? Dan vraag je je misschien af: wat is dit nou weer?

Een GPT is eigenlijk een soort vooraf ingestelde ChatGPT. Niet een compleet andere app, maar een aangepaste versie van ChatGPT voor een specifiek doel.

Je kunt het vergelijken met een gereedschapskist.

De gewone ChatGPT is een algemene kist met allerlei spullen erin. Handig, maar je moet zelf steeds bedenken welk gereedschap je nodig hebt. Een GPT is meer alsof iemand alvast een klein koffertje voor je heeft klaargezet: één voor schrijven, één voor leren, één voor afbeeldingen, één voor data of één voor klantvragen.

Dat maakt GPTs vooral handig als je vaak hetzelfde soort hulp nodig hebt.

Bijvoorbeeld:

• een GPT die teksten vriendelijker maakt;
• een GPT die helpt met Excel;
• een GPT die moeilijke documenten samenvat;
• een GPT die oefenvragen maakt;
• een GPT die ideeën geeft voor social media;
• een GPT die helpt met sollicitatiebrieven;
• een GPT die jouw vaste schrijfstijl volgt.

Het verschil zit dus niet in magie. Het verschil zit in voorbereiding.

Het verschil tussen gewone ChatGPT en een GPT

De gewone ChatGPT begint meestal blanco. Jij stelt een vraag en ChatGPT reageert. Dat werkt prima voor losse vragen.

Maar stel dat je vaak dezelfde soort tekst maakt. Bijvoorbeeld een bericht voor klanten, een korte nieuwsbrief of een samenvatting van een document. Dan moet je steeds opnieuw zeggen:

“Maak het kort.” “Gebruik gewone taal.” “Schrijf vriendelijk.” “Gebruik bulletpoints.” “Denk aan beginners.”

Een GPT kan zulke voorkeuren al in zich hebben. Daardoor hoef je minder te herhalen.

Gewone ChatGPT is handig voor:

• snelle vragen;
• een losse tekst;
• uitleg;
• ideeën;
• iets eenmaligs.

Een GPT is handiger voor:

• terugkerende taken;
• vaste formats;
• dezelfde toon;
• werkprocessen;
• documenten of kennis die vaker terugkomen.

Bij WegwijsAI kijken we daar heel praktisch naar. Een GPT is pas nuttig als hij iets makkelijker maakt. Niet omdat het technisch interessant is, maar omdat je minder opnieuw hoeft uit te leggen.

Wat kan een GPT allemaal bevatten?

Een GPT kan op verschillende manieren worden ingesteld. Je hoeft dit niet technisch te begrijpen, maar het helpt wel om de basis te kennen.

Een GPT kan bijvoorbeeld bevatten:

• Instructies: hoe de GPT moet reageren.
• Gespreksstarters: voorbeeldvragen waarmee je makkelijk begint.
• Kennisbestanden: documenten die de GPT kan gebruiken als achtergrond.
• Mogelijkheden: zoals zoeken op internet, afbeeldingen maken of bestanden analyseren.
• Koppelingen: soms kan een GPT verbonden zijn met andere diensten.

Voor beginners is vooral dit belangrijk: een GPT krijgt vooraf een duidelijke taak.

Bijvoorbeeld:

“Jij helpt beginners om moeilijke teksten eenvoudig uit te leggen.”

Of:

“Jij maakt korte, vriendelijke klantreacties in gewone Nederlandse taal.”

Dat is eigenlijk de kern.

Waar vind je GPTs in ChatGPT?

Je vindt GPTs meestal via de optie GPTs verkennen of Explore GPTs in ChatGPT.

Daar kun je zoeken naar GPTs die door OpenAI of andere makers zijn gemaakt. Sommige GPTs zijn openbaar. Andere GPTs zijn privé of alleen beschikbaar binnen een organisatie.

In grote lijnen werkt het zo:

1. Open ChatGPT.
2. Ga naar GPTs verkennen.
3. Zoek op een onderwerp, zoals schrijven, leren, afbeeldingen of productiviteit.
4. Open een GPT die bij je vraag past.
5. Lees kort waar de GPT voor bedoeld is.
6. Stel je vraag.

Let wel op: om met GPTs te praten moet je meestal ingelogd zijn. Zelf een GPT maken of aanpassen vraagt vaak een betaald abonnement. Maar GPTs gebruiken kan voor veel gebruikers gewoon beschikbaar zijn, afhankelijk van je account.

Wil je eerst rustig begrijpen wat ChatGPT zelf is voordat je GPTs probeert? Lees dan ook mijn uitleg over wat ChatGPT is en hoe het werkt. Dat is een goede basis voordat je met GPTs aan de slag gaat.

Wanneer zijn GPTs in ChatGPT handig?

GPTs in ChatGPT zijn vooral handig als je merkt dat je steeds dezelfde soort hulp vraagt.

Niet één keer. Maar vaker.

Denk aan iemand die op kantoor regelmatig klantmails moet beantwoorden. Een klant reageert kortaf. De medewerker wil vriendelijk blijven, maar ook duidelijk zijn. Elke keer opnieuw de juiste toon zoeken kost energie.

Dan kan een GPT helpen die speciaal is ingesteld op:

• rustige reacties;
• korte zinnen;
• duidelijke uitleg;
• geen harde toon;
• geen beloftes die niet zeker zijn.

Die medewerker plakt niet zomaar alles blind over. Hij gebruikt de GPT als eerste opzet. Daarna leest hij het na en past hij zinnen aan. Zo blijft het menselijk, maar begint hij niet steeds met een leeg scherm.

Dat is voor mij de echte waarde van GPTs: niet vervangen, maar op gang helpen.

Voorbeelden van GPTs die beginners begrijpen

Je hoeft niet meteen aan ingewikkelde zakelijke toepassingen te denken. GPTs kunnen juist heel praktisch zijn.

Voorbeelden:

1. Een schrijftool voor gewone taal

Deze GPT helpt om lange teksten korter, vriendelijker of duidelijker te maken.

Je typt bijvoorbeeld:

“Maak deze tekst begrijpelijker voor iemand zonder voorkennis.”

Handig voor nieuwsbrieven, uitlegteksten of berichten aan een vereniging.

2. Een leerhulp

Een GPT kan iets uitleggen alsof je een beginner bent. Daarna kan hij oefenvragen maken.

Bijvoorbeeld:

“Leg uit wat phishing is en stel daarna 5 controlevragen.”

3. Een werkhulp

Gebruik je ChatGPT op je werk? Dan kan een GPT helpen bij terugkerende taken, zoals een agenda voorbereiden, notulen samenvatten of een eerste versie van een mail maken.

Werk je veel met Microsoft Teams? Dan past dit onderwerp ook goed bij mijn uitleg over ChatGPT Teams, omdat daar dezelfde vraag speelt: hoe gebruik je AI handig en veilig in een werkomgeving?

4. Een Excel-hulp

Een GPT kan helpen om formules uit te leggen of stappen te maken voor een spreadsheet. Niet door alles automatisch goed te doen, maar door rustig uit te leggen wat je kunt proberen.

Gebruik je ChatGPT daarvoor? Dan is dit artikel over ChatGPT en Excel gebruiken een logisch vervolg.

5. Een persoonlijke oefenhulp

Bijvoorbeeld voor taal, hobby’s, sollicitaties of het voorbereiden van een gesprek.

Je kunt zeggen:

“Stel mij vragen zodat ik mij kan voorbereiden op een gesprek met mijn leidinggevende.”

Dat maakt het minder spannend, omdat je eerst kunt oefenen.

Stap voor stap: zo gebruik je een GPT zonder gedoe

Wil je een GPT proberen? Doe het rustig.

Stap 1: kies één doel

Begin niet met: “Ik wil alles leren over GPTs.”

Kies één kleine taak.

Bijvoorbeeld:

• een tekst verbeteren;
• een onderwerp uitleggen;
• ideeën krijgen;
• een document samenvatten;
• een klantreactie maken.

Stap 2: zoek een GPT die daarbij past

Ga naar GPTs verkennen en zoek op woorden zoals:

• schrijven;
• leren;
• samenvatten;
• afbeeldingen;
• productiviteit;
• Excel;
• Nederlands.

Kies niet automatisch de eerste. Lees kort de beschrijving.

Stap 3: begin met een gewone vraag

Je hoeft geen perfecte prompt te typen.

Begin bijvoorbeeld met:

“Help mij deze tekst korter en duidelijker te maken.”

Of:

“Leg uit hoe ik dit kan aanpakken. Ik ben beginner.”

Stap 4: stuur bij

Is het antwoord te lang? Typ:

“Maak het korter.”

Is het te moeilijk? Typ:

“Gebruik eenvoudigere woorden.”

Past de toon niet? Typ:

“Maak het warmer en minder formeel.”

Stap 5: controleer altijd zelf

Een GPT kan goed helpen, maar jij blijft verantwoordelijk.

Controleer vooral:

• namen;
• datums;
• bedragen;
• afspraken;
• feiten;
• gevoelige informatie;
• of de toon bij jou past.

Gebruik een GPT dus als hulp. Niet als eindbaas.

Waar moet je mee opletten?

GPTs kunnen heel handig zijn, maar ze zijn niet automatisch betrouwbaar.

Dit is belangrijk:

Een GPT kan overtuigend klinken, ook als het antwoord niet klopt.

Dat geldt vooral bij:

• medische vragen;
• juridische onderwerpen;
• geldzaken;
• belasting;
• actuele regels;
• contracten;
• privacygevoelige informatie.

Gebruik GPTs daarom vooral voor uitleg, structuur, ideeën en eerste versies. Controleer belangrijke informatie altijd bij een betrouwbare bron.

Deel ook liever geen gevoelige gegevens, zoals wachtwoorden, BSN, klantnummers, bankgegevens of medische dossiers.

Een veilige manier van vragen is:

“Schrijf een nette mail aan mijn verzekeraar over een rekening.”

Niet:

“Hier is mijn polisnummer, adres en volledige medische situatie.”

Zo houd je controle.

Moet je zelf een GPT maken?

Niet meteen.

Veel beginners hoeven helemaal geen eigen GPT te maken. Gewoon een bestaande GPT gebruiken is vaak genoeg.

Zelf een GPT maken wordt pas interessant als je vaak dezelfde taak doet. Bijvoorbeeld als je steeds opnieuw dezelfde instructies geeft.

Denk aan:

• je wilt altijd dezelfde schrijfstijl;
• je gebruikt vaste documenten;
• je maakt steeds hetzelfde soort rapport;
• je helpt collega’s met dezelfde vragen;
• je wilt één vaste hulp voor een terugkerende taak.

Dan kan een eigen GPT handig zijn.

Maar begin klein. Gebruik eerst bestaande GPTs. Ervaar wat werkt. Daarna kun je altijd nog kijken of zelf bouwen zinvol is.

Wil je breder ontdekken wat je allemaal met ChatGPT kunt doen, dan kun je verder lezen op Wat kun je met ChatGPT?. Daar vind je meer gewone toepassingen zonder technische uitleg.

De WegwijsAI-visie: GPTs zijn pas slim als ze rust geven

Bij WegwijsAI zijn we niet zo onder de indruk van functies omdat ze nieuw zijn. Iets is pas waardevol als het een gewone gebruiker helpt.

GPTs kunnen dat doen.

Maar alleen als je ze ziet als hulpmiddel voor herhaling. Niet als speelgoed waar je eindeloos in blijft klikken.

Onze simpele regel:

Gebruik een GPT als je denkt: “Dit vraag ik vaker.”

Gebruik gewone ChatGPT als je denkt: “Ik heb gewoon één losse vraag.”

Zo houd je het overzichtelijk.

Want AI moet niet nog meer druk geven. Het moet juist iets wegnemen: twijfel, herhaling, een leeg scherm of het gevoel dat je niet weet waar je moet beginnen.

Korte samenvatting

GPTs in ChatGPT zijn aangepaste versies van ChatGPT voor een bepaald doel. Ze kunnen vaste instructies, voorbeeldvragen, kennisbestanden en extra mogelijkheden bevatten. Daardoor hoef je minder vaak opnieuw uit te leggen wat je wilt.

Voor beginners zijn GPTs vooral handig bij terugkerende taken, zoals teksten verbeteren, uitleg krijgen, werk voorbereiden of documenten samenvatten. Begin met bestaande GPTs, stel gewone vragen en controleer altijd zelf het antwoord.

Je hoeft dit niet technisch te begrijpen. Je hoeft alleen te ontdekken: welke GPT helpt mij bij iets wat ik vaker doe?

FAQ

Wat zijn GPTs in ChatGPT?

GPTs in ChatGPT zijn aangepaste versies van ChatGPT die gemaakt zijn voor een specifiek doel. Bijvoorbeeld teksten schrijven, leren, samenvatten, afbeeldingen maken of werk voorbereiden. Ze hebben vaak vooraf ingestelde instructies, zodat je minder hoeft uit te leggen.

Is het moeilijk om GPTs te gebruiken?

Nee, GPTs gebruiken is meestal niet moeilijk. Je opent een GPT, leest kort waarvoor hij bedoeld is en stelt daarna gewoon een vraag in normale taal. Als het antwoord niet goed past, kun je vragen om een kortere, duidelijkere of vriendelijkere versie.

Heb ik technische kennis nodig voor GPTs in ChatGPT?

Nee, voor het gebruiken van GPTs heb je geen technische kennis nodig. Zelf een GPT maken vraagt iets meer instellingen, maar ook dat kan vaak zonder programmeren. Voor beginners is het slim om eerst bestaande GPTs te proberen.

Kan ik zelf een GPT maken?

Ja, dat kan, maar meestal heb je daarvoor een betaald ChatGPT-abonnement nodig. Je kunt dan zelf instructies geven, voorbeeldvragen toevoegen en eventueel bestanden gebruiken. Begin pas met zelf maken als je merkt dat je vaak dezelfde soort taak doet.