Veelgemaakte fouten bij ChatGPT? Doe dit beterLeestijd: maximaal 10 minuten

Veelgemaakte fouten bij ChatGPT ontstaan meestal niet omdat jij “niet technisch genoeg” bent. Ze ontstaan vaak doordat ChatGPT te weinig uitleg krijgt, te veel tegelijk moet doen of omdat je het antwoord te snel vertrouwt. In dit artikel laat ik rustig zien wat vaak misgaat, hoe je dat voorkomt en hoe je ChatGPT beter gebruikt zonder ingewikkelde woorden.

Eerst even dit: je doet het waarschijnlijk niet fout

Je opent ChatGPT.
Je typt een vraag.
Er komt een antwoord.

En dan denk je: mwah… dit is niet wat ik bedoelde.

Misschien is het antwoord te lang. Of te formeel. Of het klinkt alsof het voor een Amerikaans bedrijf is geschreven, terwijl jij gewoon een korte tekst voor een Nederlandse vereniging nodig hebt.

Dat ligt niet meteen aan jou.

Bij WegwijsAI zien we vaak dat beginners denken: “Ik snap ChatGPT blijkbaar niet.” Maar meestal ontbreekt er alleen wat richting. ChatGPT is snel, maar niet helderziend. Het weet niet vanzelf voor wie je iets schrijft, hoe kort het moet zijn en welke toon bij jou past.

Daarom helpt het om de meest voorkomende valkuilen te kennen.

Waarom veelgemaakte fouten bij ChatGPT zo normaal zijn

ChatGPT voelt soms alsof je met iemand praat. Daardoor vergeten we dat het geen mens is. Jij hebt jouw situatie in je hoofd. ChatGPT ziet alleen wat jij typt.

Typ je:

“Schrijf een bericht.”

Dan moet ChatGPT raden.

Gaat het om een appje aan je buurvrouw? Een bericht aan leden van de tennisclub? Een reactie op een klant? Een mededeling voor collega’s?

Dat weet ChatGPT niet.

Daarom krijg je vaak een algemeen antwoord. Niet slecht, maar ook niet echt bruikbaar.

Wil je eerst beter leren wat je überhaupt kunt typen, dan past deze uitleg goed als vervolgstap: wat moet je typen in ChatGPT.

Fout 1: te vaag beginnen

Dit is de bekendste fout.

Niet handig:

“Maak een tekst.”

Beter:

“Schrijf een korte en vriendelijke tekst voor de leden van mijn wandelclub. De wandeling van zaterdag gaat niet door vanwege het weer. Houd het simpel en niet te formeel.”

Zie je het verschil?

Je geeft meteen:

• voor wie de tekst is;
• wat er moet worden gezegd;
• welke toon je wilt;
• hoe uitgebreid het mag zijn.

Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Gewoon iets meer uitleg geven is vaak genoeg.

Fout 2: verwachten dat ChatGPT jouw bedoeling vanzelf begrijpt

Je kent vast dat gevoel: je weet precies wat je bedoelt, maar je krijgt het niet lekker op papier. Dan typ je in ChatGPT een korte opdracht en hoop je dat het systeem je snapt.

Maar ChatGPT kan jouw hoofd niet lezen.

Een onverwachte maar belangrijke gedachte: ChatGPT is niet vooral handig omdat het alles weet, maar omdat het goed reageert op duidelijke richting.

Zeg dus niet alleen wat je wilt. Zeg ook wat je níét wilt.

Bijvoorbeeld:

“Maak dit bericht vriendelijker, maar verander de inhoud niet.”

Of:

“Schrijf het korter, maar voeg geen nieuwe informatie toe.”

Dat laatste is belangrijk. Anders gaat ChatGPT soms zelf dingen invullen.

Fout 3: de eerste versie meteen gebruiken

Veel beginners kopiëren het eerste antwoord direct. Dat is begrijpelijk. Het ziet er vaak netjes uit.

Toch is dat niet altijd verstandig.

ChatGPT kan een goede eerste opzet maken, maar jij blijft degene die controleert. Klopt de datum? Klopt de naam? Klinkt het als iets wat jij zou zeggen? Staat er geen belofte in die je niet kunt waarmaken?

Stel: je vraagt om een reactie aan een klant. ChatGPT schrijft:

“Wij lossen dit vandaag nog voor u op.”

Dat klinkt vriendelijk. Maar misschien weet je helemaal niet of dat vandaag lukt. Dan moet je die zin aanpassen.

Gebruik ChatGPT dus als kladversie. Niet als eindversie.

Fout 4: te veel tegelijk vragen

ChatGPT kan veel, maar het werkt beter als je het stap voor stap gebruikt.

Niet handig:

“Maak een presentatie, schrijf een mail, bedenk een plan, vat dit document samen en maak ook een checklist.”

Dat is te veel in één keer.

Beter:

1. “Maak eerst een korte samenvatting.”
2. “Maak daarvan een checklist.”
3. “Schrijf daarna een korte mail.”
4. “Maak tot slot een eenvoudige presentatie-opzet.”

Zo houd jij overzicht. En ChatGPT maakt minder snel rare sprongen.

Wil je leren hoe je betere opdrachten opbouwt, lees dan ook hoe je een goede vraag aan ChatGPT stelt.

Fout 5: niet zeggen voor wie het antwoord bedoeld is

Een tekst voor je kleindochter klinkt anders dan een tekst voor de gemeente. Een reactie aan een collega klinkt anders dan een bericht aan een vereniging.

Toch vergeten veel mensen de doelgroep te noemen.

Voorbeeld:

“Leg dit uit aan iemand van 50+ die weinig ervaring heeft met computers.”

Of:

“Schrijf dit voor een klant die ongeduldig is, maar houd de toon rustig.”

Of:

“Maak dit geschikt voor leden van een Nederlandse buurtvereniging.”

Daardoor wordt het antwoord meteen menselijker en bruikbaarder.

Fout 6: niet om een korte versie vragen

ChatGPT geeft graag veel uitleg. Soms té veel.

Dat is niet erg. Je kunt gewoon sturen.

Typ bijvoorbeeld:

• “Maak het korter.”
• “Geef alleen de belangrijkste punten.”
• “Gebruik maximaal 5 zinnen.”
• “Zet het in een simpel lijstje.”
• “Geen lange uitleg, alleen de stappen.”

Voor beginners is dit één van de fijnste gewoontes. Je hoeft niet opnieuw te beginnen. Je stuurt gewoon bij.

Fout 7: feiten niet controleren

Dit is een belangrijke.

ChatGPT kan overtuigend klinken, ook als iets niet klopt. OpenAI noemt dit hallucinaties: antwoorden die aannemelijk klinken, maar onjuist kunnen zijn. Vooral bij feiten, datums, bronnen en specifieke cijfers moet je dus opletten.

Gebruik ChatGPT gerust voor uitleg, ideeën en tekst. Maar controleer belangrijke informatie altijd zelf.

Let extra op bij:

• geldzaken;
• belasting;
• gezondheid;
• juridische vragen;
• officiële regels;
• actuele prijzen;
• namen, datums en bronnen.

Wil je hier rustiger mee omgaan, dan is dit artikel een goed vervolg: hoe weet je of ChatGPT klopt.

Fout 8: persoonlijke gegevens delen

Een andere fout is te veel informatie plakken. Vooral bij brieven, klantmails of formulieren.

Je hoeft meestal geen privégegevens te delen.

Niet nodig:

“Mijn klantnummer is 12345 en mijn adres is…”

Beter:

“Schrijf een nette mail aan mijn verzekeraar. Ik wil vragen om uitleg over een rekening.”

De inhoud blijft duidelijk, maar je deelt geen gevoelige gegevens. Dat geeft rust.

Een echte situatie: ChatGPT op het werk gebruiken

Een medewerker van een kleine zorgpraktijk in onze regio gebruikt ChatGPT soms om lastige berichten aan cliënten voor te bereiden. Niet om alles automatisch te versturen, maar om minder lang naar een leeg scherm te kijken.

Op een ochtend moet ze reageren op iemand die boos is over een verplaatste afspraak. Eerst vraagt ze: “Schrijf een reactie.” Het antwoord is netjes, maar te afstandelijk. Daarna probeert ze het opnieuw: “Schrijf een korte, rustige reactie aan een cliënt die teleurgesteld is over een verplaatste afspraak. Zeg dat we het vervelend vinden, maar beloof geen oplossing die we nog niet zeker weten.”

Dat antwoord is veel beter. Ze gebruikt drie zinnen, past er twee aan en verstuurt pas daarna haar eigen versie.

Dat is precies hoe wij bij WegwijsAI naar ChatGPT kijken. Niet als vervanger van jou. Wel als iemand die naast je zit en helpt om te beginnen.

Stap voor stap: zo voorkom je de meeste fouten

Gebruik deze simpele volgorde.

Stap 1: zeg wat je wilt

Bijvoorbeeld:

“Schrijf een korte tekst.”

Stap 2: geef de situatie

Bijvoorbeeld:

“De tekst is voor leden van mijn koor. De repetitie gaat niet door.”

Stap 3: zeg de toon

Bijvoorbeeld:

“Houd het vriendelijk, rustig en duidelijk.”

Stap 4: geef een lengte

Bijvoorbeeld:

“Maximaal 5 zinnen.”

Stap 5: zeg wat ChatGPT niet moet doen

Bijvoorbeeld:

“Voeg geen extra informatie toe.”

Stap 6: controleer het antwoord

Lees rustig na. Pas aan wat niet bij jou past.

Een sterke basisvraag wordt dan:

“Schrijf een korte tekst voor leden van mijn koor. De repetitie van woensdag gaat niet door. Houd het vriendelijk en duidelijk. Maximaal 5 zinnen. Voeg geen extra informatie toe.”

Daarmee voorkom je al veel problemen.

Handige zinnen om te bewaren

Kopieer deze zinnen gerust naar je notities:

• “Ik ben beginner. Leg het rustig uit.”
• “Maak het korter en eenvoudiger.”
• “Gebruik alleen de informatie die ik geef.”
• “Verander de inhoud niet, alleen de toon.”
• “Stel eerst 3 vragen als mijn opdracht onduidelijk is.”
• “Maak dit geschikt voor iemand zonder technische kennis.”
• “Geef eerst een voorbeeld.”
• “Controleer of dit logisch klinkt.”

Met deze zinnen kom je verrassend ver.

De WegwijsAI-manier: klein beginnen werkt beter

Veel mensen willen ChatGPT meteen “goed” gebruiken. Maar dat hoeft niet.

Bij WegwijsAI geloven we dat klein beginnen beter werkt. Eén vraag. Eén antwoord. Eén kleine verbetering.

Je hoeft geen perfecte prompt te schrijven. Je hoeft geen moeilijke termen te kennen. Je hoeft alleen te leren hoe je ChatGPT rustig bijstuurt.

Daarom koppelen we dit onderwerp ook aan de basis: ChatGPT leren gebruiken. Want zodra je begrijpt dat bijsturen normaal is, wordt ChatGPT veel minder spannend.

Wil je dit stap voor stap oefenen? In de training doe je dit direct zelf, met herkenbare voorbeelden en zonder technische uitleg.

Korte samenvatting

De veelgemaakte fouten bij ChatGPT zijn meestal eenvoudig te voorkomen. Geef niet te vage opdrachten, vraag niet te veel tegelijk, controleer belangrijke informatie en gebruik de eerste versie niet blind. Vertel liever wie de tekst leest, wat je doel is, welke toon je wilt en hoe lang het antwoord mag zijn.

FAQ

Is ChatGPT moeilijk te gebruiken?

Nee, ChatGPT is niet moeilijk als je rustig begint. De meeste fouten ontstaan doordat de vraag te vaag is of omdat je te veel tegelijk vraagt. Begin met één kleine opdracht, lees het antwoord rustig en stuur daarna bij met zinnen zoals “maak het korter” of “gebruik makkelijkere woorden”.

Heb ik technische kennis nodig om ChatGPT goed te gebruiken?

Nee, technische kennis is niet nodig. Als je een bericht kunt typen, kun je ook ChatGPT gebruiken. Het helpt vooral als je duidelijk zegt wat je wilt, voor wie het antwoord bedoeld is en welke toon je prettig vindt.

Wat kan ik ermee in het dagelijks leven?

Je kunt ChatGPT gebruiken voor teksten, uitleg, ideeën, overzicht, korte berichten, brieven, lijstjes en het voorbereiden van gesprekken. Het werkt het beste als je ChatGPT ziet als een hulpmiddel dat met je meedenkt, niet als iemand die alles automatisch goed doet.

Wat is de grootste fout bij ChatGPT?

De grootste fout is vaak dat mensen te weinig context geven. ChatGPT weet niet vanzelf wat jij bedoelt. Als je kort uitlegt voor wie het antwoord is, wat je wilt bereiken en hoe het moet klinken, worden de antwoorden meestal veel beter.